KATTERIJ HET PAUPERPARADIJS

G A

T E R U G

N A A R

S T A R T

Vers bloed

Het mooie van ons ras is dat we het niet zelf bedacht hebben, Noorse boskatten liepen - en lopen nog steeds - van nature zo rond in Noorwegen. We noemen het daarom ook wel een natuurras. In de 70-er jaren is het stamboek geopend, omdat men dacht dat de typische boskat (skogkatt) mogelijk zou uitsterven. Het doel was dus het behoud van de soort, een heel mooi streven, maar inmiddels mag duidelijk zijn dat de soort zich zonder stamboek ook prima gered heeft. Ik denk dat een deel ook gewoon puur liefhebberij was en de uitdaging de mooiste, liefste boskat te fokken. Ik snap dat wel!

Het stamboek is destijds gestart met 192 katten. Volgens sommigen is dit een voldoende brede basis om een ras in stand te houden. Ik heb hier een andere mening over. Vergelijk het maar eens met een dorp van 192 inwoners, waar geen nieuwe mensen komen wonen. Dorpelingen bouwen onderling relaties op, generatie na generatie. Het is niet moeilijk om voor te stellen dat uiteindelijk iedereen wel familie van elkaar zal worden. Het resulteert altijd in inteelt, waarbij recessieve genen elkaar gaan vinden, waardoor afwijkingen en ziekten zichtbaar gaan worden.

Van de 192 katten is het ook nog zo dat een aantal katten voor ontzettend veel nageslacht hebben gezorgd en andere katten maar zeer weinig. De basis is daardoor effectief kleiner geworden. Terug naar het dorp, de families die voor de meeste nakomelingen hebben gezorgd, zul je het meeste terugvinden in het telefoonboek en sommige families zijn door de jaren heen verdwenen, omdat die ene nakomeling die ze kregen jong is overleden. Zo is het onder de Noorse boskatten inmiddels onmogelijk geworden een kat te vinden die niet minstens 100 x de kater Polaris in zijn stamboom heeft staan, om een voorbeeld te geven.

Ook de uiterlijke kenmerken van de 'moderne Noor' geven wat mij betreft aanleiding novices in te brengen. Het uiterlijk van de Noor is dusdanig aan het veranderen, dat het steeds meer een designer-ras lijkt te worden dan een natuurras. Door het inbrengen van novices hoop ik een bescheiden bijdrage te kunnen leveren aan het terugfokken naar de originele rasstandaard.

Novice

Een gezonde populatie heeft links en rechts vers bloed nodig. Een gesloten stamboek loopt uiteindelijk per definitie vast. Wanneer dat zal zijn, dat blijft de vraag. Ik ben van mening dat we niet mogen afwachten tot er problemen ontstaan, voorkomen is niet alleen veel beter dan genezen, het is ook veel eenvoudiger.

In de praktijk zijn dorpen gelukkig niet afgesloten van de rest van de wereld, waardoor er nieuwe mensen bij zullen komen wonen. Vers bloed. Binnen het stamboek van de Noren kunnen we er zelf voor zorgen dat er links en rechts vers bloed binnen druppelt, dat zich vermengt met bestaande lijnen. Voor het verse bloed hoeven we ons gelukkig niet te richten op andere rassen, we bevinden ons namelijk in de luxe positie dat de originele Noorse boskatten nog altijd in Noorwegen rondlopen.

Zo heb ik in 2019 twee jonge katers gehaald, Sjef en Sjonnie, elk uit een Noors gezin, 1 uit een dorp vlakbij Oslo en 1 van het platteland van Eigersund. Ik prijs me gelukkig met deze 2 knappe verschijningen, die ook nog eens een uitzonderlijk mild en aanhankelijk karakter hebben.

Om inzichtelijk te houden waar de novices vandaan komen, heb ik ze in deze Google Maps kaart geplot. Wil je een novice laten toevoegen, gebruik dan het contactformulier.

DNA

Voor het introduceren van een novice is geen DNA profiel nodig. De kat moet de uiterlijke kenmerken hebben van een Noor en moet uit Noorwegen komen. Voor de zekerheid heb ik wel verschillende DNA testen laten uitvoeren, naar erfelijke ziekten, vachtkleuren en vachtlengte. Zo heb ik een indruk gekregen over de gezondheid en er zijn geen aanwijzingen gevonden voor vermenging met andere rassen. De enige echte bijzonderheid die eruit is gekomen, is dat Sjef drager is van PKdef. Voor hem dus enkel dates met PKdef vrije dames en nakomelingen die de lijn gaan voortzetten zullen we ook moeten testen.

Uitslagen Sjef Gustav av Nesbru:
PDF DNA erfelijke ziekten Sjef
PDF DNA GSD IV Sjef
PDF DNA vachtlengte Sjef
PDF DNA vachtkleuren Sjef

Uitslagen Bla Skjonne av Eigersund:
PDF DNA erfelijke ziekten Sjonnie
PDF DNA GSD IV Sjonnie
PDF DNA vachtlengte Sjonnie
PDF DNA vachtkleuren Sjonnie

Het interpreteren van de uitslagen kan soms wat vragen oproepen. Op de website van Combibreed kun je dan meer informatie vinden, maar soms moet je even verder zoeken - of het lab vragen. Zoals bijvoorbeeld bij de uitslag van de vachtlengte. VHL stelt dat de genmutatie M2 enkel bij Noren voorkomt. Het Langford laboratorium heeft de genmutatie M2 ook gevonden bij Siberen, Tiffanie, Asian en Burmilla. Dit wil echter niet zeggen dat alle Noren, Siberen, enz. deze genmutatie horen te hebben! M4 is nl. een genmutatie die bij alle rassen is gevonden, ook bij Noren, zowel homozygoot als heterozygoot. Waar het mij persoonlijk om ging bij deze test, was om een indruk te krijgen van eventuele inmenging van andere rassen zoals Main Coon en Ragdol. (M1 en M3) Dat deze genmtaties niet zijn gevonden is mooi, maar het geeft natuurlijk geen garantie dat er nooit een voorouder is geweest die een avontuurtje heeft gehad met een kat van een ander ras. Het is in ieder geval prettig te weten dat mijn jongens deze genmutaties van andere rassen niet hebben en dus ook niet kunnen doorgeven.

Screening hartgezondheid

HCM (Hyper Cardio Myopathie) is een lethale aandoening van het hart die we niet door middel van DNA onderzoek kunnen uitsluiten. We kennen momenteel maar 3 genmutaties, maar we weten dat er veel meer moeten zijn. Zolang niet alle genmutaties bekend zijn is, het van belang fokdieren (ook) echoscopisch te vervolgen. Deze echo's zullen een aantal keren herhaald moeten worden, tot een leeftijd van 8 jaar. De resultaten worden door de echoscopist aangeleverd aan de Pawpeds database en zelf zal ik ze aan deze pagina toevoegen.

Uitslagen Sjef Gustav av Nesbru:
PDF HCM screening Sjef 2020

Uitslagen Bla Skjonne av Eigersund:
PDF HCM screening Sjonnie 2020

Fokplan

Om 'vers bloed' nuttig te gebruiken, is het belangrijk dat het links en rechts het stamboek binnen druppelt, maar niet gewoon lukraak. Om dit mogelijk te maken zijn de jongens beschikbaar voor dekkingen. Hierbij hanteer ik een paar voorwaarden in het belang van ons ras:

- Alle nakomelingen (incl. nakomelingen van nakomelingen) waarmee gefokt wordt, worden opgenomen in de Pawpeds database.
- Variƫteit aan stambomen van de poezen is belangrijk, d.w.z. verschillende lijnen. Hoe hoger de inteelt vd poes, hoe zinvoller voor de lijn het inteeltpercentage naar beneden te halen.
- Nakomelingen (F1, F2, F3) die voor de fok gaan moeten echoscopisch gescreend worden op HCM op 1, 3 en 5 jarige leeftijd via het Pawpeds gezondheidsprogramma. Afhankelijk van de (hoeveelheid) resultaten kan dit later in overleg naar beneden bijgesteld gaan worden.
- Nakomelingen van Sjef die voor nageslacht gaan zorgen worden DNA getest op PKdef dragerschap. Dragerschap op zichzelf is geen reden de kat te excluderen, maar waar keuze is gaat de voorkeur uit naar een niet drager. Er horen natuurlijk geen dragers met elkaar verpaard te worden.
- De fokker vraagt kittenkopers of ze mij (al dan niet via de fokker) op de hoogte willen stellen bij eventuele gezondheidsproblemen. Gezondheidsproblemen zijn niet zondermeer erfelijk, maar mocht een bepaald probleem vaker gemeld worden, dan zullen we ons op z'n minst achter de oren moeten krabben.
- In het begin niet te snel novices achter elkaar gebruiken in een stamboom. Ik wil eerst een indruk krijgen van de nakomelingen die een bepaalde novice geeft. Zodra hier meer duidelijkheid over is kan een F1 rustig gekruisd worden met een onverwante novice om de lijn voort te zetten. Dit valt in mijn ogen ook aan te bevelen zodat het percentage Polaris verder daalt. F1 x F1 van een andere novice is ook erg mooi, het laat het percentage Polaris nog niet verder dalen, maar vergroot de genetische variƫteit wel. Na die verparing kan er ook altijd nog verder gewerkt worden met een nieuwe novice die het Polarisgehalte verder laat dalen.

De NRKV geeft voor nakomelingen een afstammingsbewijs af. Hoe andere verenigingen hiermee omgaan is mij niet bekend. Vooralsnog staan de novices als XLH (variant langhaar) in de boeken, zolang zij nog niet voldoende punten hebben gehaald op show. Door Corona heeft het showen een achterstand opgelopen. Beide jongens hebben ieder al wel 2 x CAC gekregen, dat geeft vertrouwen in de toekomst. De kittens worden vooralsnog als XLH geregistreerd. Deze registraties worden met terugwerkende kracht gewijzigd naar Noorse boskat, als de jongens de rest van de punten hebben gehaald op show. Het is jammer dat dit nu zo loopt, maar het is niet anders. Tot zover heb ik veel waardering voor dit project gekregen van liefhebbers, dat maakt alle moeite al waard.

Heb je vragen of heb je een dekkingsverzoek? Neem gerust contact op, ik vind het leuk om met anderen van gedachten te wisselen!
06 - 281 332 43
Ingrid Voortman